Luchtkwaliteit

Luchtkwaliteit
Luchtkwaliteit

De luchtkwaliteit: Hoe gaat het daarmee en wat bepaalt dat?

Een van de voordelen van deze coronavirus is dat de luchtkwaliteit zogezegd omhoog is gegaan. Nu de mensen minder naar buiten gaan en minder in auto’s rijden gaat de graad van C02 ook automatisch omlaag. Maar hoe veel verschil maakt het nu allemaal echt en wat bepaalt de luchtkwaliteit allemaal?

Wat is luchtkwaliteit?

Je hebt waarschijnlijk wel een vaag idee van wat de luchtkwaliteit is maar als je het moet definiëren weet je al snel niet meer waar je het precies over wilt hebben. Vandaar dat wij dit precies voor je hebben uitgezocht. De luchtkwaliteit wordt kort gezegd bepaald door alle stoffen die zich in de lucht bevinden. Sommige stoffen, zoals zuurstof, wil je juist wel in de lucht hebben terwijl je er natuurlijk niet te veel koolstofdioxide wilt hebben. De luchtkwaliteit is kort gezegd, hoe gezond de lucht is voor de organismen op aarde.

Maar hoe goed de lucht is voor de organismen op aarde wordt natuurlijk niet bepaald door een stof. Dit maakt luchtkwaliteit een redelijk complex concept maar toch hebben wij redelijk ons best gedaan om uit te zoeken hoe het precies in elkaar steekt. Dus hopelijk wordt het hierna een meer grijpbaar concept.

Welke factoren hebben impact op de luchtkwaliteit

We noemden al kort dat de stoffen in de lucht ermee te maken hebben, maar je hebt natuurlijk een groot scala aan stoffen in de lucht. Sommige van die stoffen wil je juist veel in de lucht hebben en sommige juist weinig. Luchtkwaliteit wordt vaak gemeten in de concentratie verontreinigende stoffen. Dit geeft een globaal idee van hoe de luchtkwaliteit is in een gebied maar er zit natuurlijk veel meer achter.

Je hebt vast wel ooit gehoord van fijnstof, het is een verzamelnaam voor verschillende schadelijke deeltjes in de lucht. De hoeveelheid fijnstof in de lucht wordt vaak gebruikt om de luchtkwaliteit te meten. Fijn Stof zijn alle schadelijke deeltjes tot maximaal 10 micrometer in grootte, dit wordt ook wel pm10 genoemd. Een deel van fijn stof valt onder pm2,5 en zoals je kunt raden zijn dat alle schadelijke deeltjes met een grootte van maximaal 2,5 micrometer. Fijnstof deeltjes bestaan grotendeels uit zwaveldioxide, stikstofoxiden en ammoniak. Andere deeltjes zijn bijvoorbeeld koolstofverbindingen of alleen koolstof. Fijn stof is slecht voor de luchtwegen en een lange blootstelling aan een hoge concentratie fijn stof kan leiden tot een verminderde longfunctie op hart- en vaatziekten. Je wilt er dus voor zorgen dat de concentratie fijn stof in de lucht niet te hoog wordt.

Een extra vorm van fijn stof is ultrafijn stof. Hieronder vallen deeltjes met een maximale grootte van 0,1 micrometer. Deze zijn dus 100x zo klein. Bij verbranding komt veel ultrafijn stof vrij. Dit is bijvoorbeeld bij verkeer of industrie het geval. Dit is ook de reden dat er veel ultrafijn stof rondom schiphol hangt en dit schadelijk kan zijn voor de mensen daar.

Maar de luchtkwaliteit wordt door meer bepaald dan enkel fijnstof al wordt fijnstof wel vaak als maat gebruikt voor de luchtkwaliteit. Een andere factor die de luchtkwaliteit bepaalt is de mate van verzuring en vermesting. Dit wordt veroorzaakt door de hoeveelheid ammoniak, zwaveldioxide en stikstofdioxide in de lucht.

Als de luchtkwaliteit erg laag ligt dan pas vormt er smog. Dit is de benaming voor een lucht die tijdelijk erg verontreinigd is. Smog is een verzameling van fijn stof, ozon, zwaveldioxide en stikstofdioxide. Smog kan in principe door een van deze stoffen worden veroorzaakt maar meestal is het een combinatie van allemaal.

Ozon ken je misschien alleen van de ozonlaag, de laag die de aarde beschermt tegen straling. Daar is ozon juist heel belangrijk dus hoezo is het hier vervuiling? De ozonlaag is inderdaad erg belangrijk maar ozon wil je niet inademen. Ozon ontstaat zo dicht op de aarde als er veel vluchtige organische stoffen in de lucht hangen en de zonlicht er te lang op schijnt.

Als laatste heb je ook nog een verzameling aan zware metalen en andere giftige stoffen die de luchtkwaliteit beïnvloeden, maar deze zijn niet in dergelijk grote hoeveelheden aanwezig dat ze vaak genoemd worden.

Waarschijnlijk heb je wel een idee wat al de luchtvervuiling veroorzaakt maar we zetten het toch nog even op een rijtje. Dat maakt het ook makkelijker om te begrijpen hoe de coronavirus invloed heeft gehad op de luchtkwaliteit. Als eerste heb je natuurlijk al het wegverkeer. Bij het rijden van auto’s en dergelijke komen fijnstof, roet en verschillende stikstofoxides vrij. Hiernaast heb je ook nog de vele industrieën die vervuilende stoffen uitstoten. Maar laten we vooral niet vergeten dat ook huishoudens voor vervuiling zorgen. Gasfornuizen, cv-ketels en open haarden zijn grote vervuilers binnen huishouden.

Hoe kan je de luchtkwaliteit meten?

De luchtkwaliteit wordt dus vaak gemeten door te bepalen hoe hoog de concentratie fijn stof is, maar hoe meet je dat dan?

Weerstations door heel het land gebruiken regelmatig hun sensoren om de hoeveelheid stof in de lucht te meten. Al deze metingen worden met elkaar vergeleken en gebruikt om een kaart van heel België te maken. Deze kaart wordt ook regelmatig bijgewerkt. Een dergelijke sensor zou je zelf ook kunnen aanschaffen om thuis zelf de luchtkwaliteit te meten. Al zal een professionele sensor waarschijnlijk wel wat duurder zijn dan je er aan uit wilt geven. Er is een grote verscheidenheid aan sensoren, hoe nauwkeurig ze zijn en welke stoffen ze allemaal precies meten.

Op die manier kun je dus ook controleren hoe schoon de lucht is in de buurt van jouw huis, maar je kunt online ook gewoon de kaart van België vinden.

Luchtkwaliteit sinds de corona crisis

Als eerste is het belangrijk om te benoemen dat de luchtkwaliteit al een tiental jaar aan het verbeteren is. Vergeleken met 2000 is de uitstoot van het verkeer en de energiesector gedaald en voor de meeste stoffen wordt er een dalende trend gezien. Maar sinds iedereen geforceerd thuiszit is er natuurlijk nog meer veranderd. Men verwachtte al snel dat de luchtkwaliteit omhoog zou gaan als iedereen thuis zou blijven en er bijna geen auto’s meer op de weg zouden rijden. Toch ligt het in het echt een stuk ingewikkelder. Natuurlijk rijden er minder auto’s maar veeteelt gaat nog door. Ook de metingen zijn ambivalent. De luchtkwaliteit wordt door veel meer beïnvloed door enkel wat wij uitstoten. Zo kan draaiing van de wind de luchtkwaliteit een stuk omhoog of omlaag brengen, ook het weer heeft er veel invloed op. Hierdoor kun je met een dagmeting moeilijk zeggen of de corona crisis daadwerkelijk invloed heeft op de uitstoot.

We kunnen wel stellen dat de luchtkwaliteit hoger ligt, al zullen de percentages niet ontzettend veel hoger liggen en de vergelijking bovendien moeilijk te maken. Wel zijn de ogen opnieuw geopend wat voor invloed de mens heeft op de lucht en zijn omgeving. Hopelijk is dat dan het goede wat uit deze crisis mag komen. Bewustzijn is namelijk de eerste stap richting veranderingen en het beter zorgen voor ons klimaat.

Add Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *